Binh sĩ Mỹ đầu tiên thiệt mạng tại Syria

Một binh sĩ Mỹ thiệt mạng do bị thương quá nặng trong một vụ nổ ở miền bắc Syria, thương vong đầu tiên của Washington tại quốc gia này.

Vị trí Ayn Issa, Syria. Đồ họa: Washington Post.

Binh sĩ Mỹ bị thương trong vụ nổ gần Ayn Issa ngày 24/11 và qua đời sau đó, AFP dẫn lời Trung tướng Stephen Townsend, chỉ huy liên minh quốc tế do Mỹ dẫn đầu đang đối phó Nhà nước Hồi giáo (IS) ở Iraq và Syria, cho biết trong một thông báo.

"Toàn bộ liên minh chống IS gửi lời chia buồn đến gia đình, bạn bè và đồng đội của người anh hùng", Townsend nói. Danh tính binh sĩ thiệt mạng chưa được công bố. 

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter gọi sự hy sinh của binh sĩ trên là "lời nhắc nhở về những nguy hiểm mà những người đàn ông, phụ nữ mặc quân phục phải đối mặt trên khắp thế giới để đảm bảo an toàn cho chúng ta".

Theo ABC News, đây là thương vong đầu tiên của Mỹ trong cuộc xung đột ở Syria. Tháng 10/2015, Tổng thống Mỹ Barack Obama chỉ đạo Lầu Năm Góc đưa lực lượng đặc nhiệm đến Syria để cố vấn và hỗ trợ phe đối lập tại đây đối phó IS. Số lượng lính Mỹ ở Syria ước tính khoảng 300 người.

Clinton tươi cười đi mua sắm cho Lễ Tạ ơn

Bà Hillary Clinton hôm qua được nhìn thấy tươi cười cùng gia đình đi mua sắm cho Lễ Tạ ơn.

Bà Hillary Clinton (trái) chụp ảnh cùng chủ cửa hàng tạp hóa ở Chappaqua, New York. Ảnh: Linda Bosco

Cựu ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton sau thất bại trong cuộc đua vào Nhà Trắng có một cuộc sống tương đối yên bình và hạn chế xuất hiện trước công chúng. Hôm qua, người ta bất ngờ bắt gặp bà tới mua sắm cho Lễ Tạ ơn tại một cửa hàng gần nhà thuộc khu Chappaqua, ngoại ô thành phố New Castle, bang New York, theo Telegraph.

Bà Linda Bosco, chủ cửa hàng, đã chụp ảnh cùng bà Clinton. "Bà ấy trông rất vui vẻ, thư giãn. Bà ấy đi cùng Bill, Chelsea, Marc và hai cháu ngoại", Bosco kể. "Cửa hàng lúc đó rất đông người mua sắm cho Lễ Tạ ơn. Bà ấy tỏ ra hòa nhã, trò chuyện cùng mọi người và chụp vài bức ảnh".

"Tôi sống ở Chappaqua và đã gặp bà Clinton nhiều lần rồi, luôn vô cùng thú vị. Nhưng đây là lần đầu tiên sau cuộc bầu cử", Bosco cho biết thêm. "Việc cả gia đình họ xuất hiện tại cửa hàng để mua đồ ăn cho bữa tối cũng là điều bình thường thôi".

"Thật tuyệt khi thấy họ đi mua sắm và lại còn mua sắm ngay tại cửa hàng địa phương nữa", Bosco thích thú chia sẻ.

Hôm 21/11, bà Clinton cũng được nhìn thấy xuất hiện tại một hiệu sách ở Rhode Island. Jessica Wick, nhân viên cửa hàng sách, đã đăng bức ảnh chụp chung với cựu ngoại trưởng Mỹ lên mạng xã hội Facebook.

"Bà ấy thật duyên dáng và ấm áp. Bà còn khen hiệu sách trông rất đẹp nữa", Wick viết.

Đặc nhiệm Anh hết đạn, dùng dao hạ ba phiến quân IS

Binh sĩ thuộc Đặc nhiệm Không quân Anh hạ ba phiến quân Nhà nước Hồi giáo chỉ bằng một con dao sau khi anh bị chúng phục kích và không còn đạn để chống trả.

Hai đặc nhiệm SAS. Ảnh minh họa: PA.

Vụ việc xảy ra khi binh sĩ Iraq mở đợt phản công lớn nhằm vào Fallujah, một thành trì của Nhà nước Hồi giáo (IS). Lực lượng Đặc nhiệm Không quân Anh (SAS) tham gia với vai trò cố vấn quân sự và dẫn đầu một nhóm nhỏ đặc nhiệm Iraq.

Trong một đợt tấn công, một trung sĩ đặc nhiệm SAS 27 tuổi cùng nhóm binh sĩ Iraq tiến vào một nhà máy để tìm diệt xạ thủ IS nhưng lại bị các phiến quân phục kích. Vài binh sĩ Iraq thiệt mạng, 4 người bị thương nặng.

Trung sĩ vừa bắn trả vừa đưa người bị thương đến nơi an toàn trước khi vòng vây thắt chặt. Khi trung sĩ hết đạn, nhóm phiến quân quyết định sẽ bắt sống anh. Trung sĩ chuyển sang dùng dao quắm kukri và hạ gục ba phiến quân IS.

"Anh ta chém gục ba phiến quân và làm bị thương ba tên khác, khiến chúng tháo chạy", Daily Star dẫn một nguồn tin SAS nói. "Nhờ đó, anh có đủ thời gian để đưa người bị thương đến nơi an toàn. Trung sĩ SAS nghĩ anh sẽ chết nhưng quyết hạ gục nhiều kẻ địch nhất".

Khi trở về, các binh sĩ Iraq nghĩ trung sĩ SAS bị thương rất nặng vì khắp người anh là máu. Anh giải thích máu này không phải của mình. "Trung sĩ SAS lau sạch dao, lấy thêm đạn và tiếp tục dẫn theo một nhóm đặc nhiệm Iraq tham chiến", nguồn tin cho biết thêm.

Tuyên chiến trong thương mại của Trump và Clinton với Trung Quốc

Hillary Clinton và Donald Trump đều đưa ra những thông điệp về chính sách thương mại cứng rắn với Trung Quốc nếu họ trở thành tổng thống.

Ứng viên tổng thống đảng Cộng hòa Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters

Đối với châu Á, việc ứng viên đảng Cộng hòa Donald Trump đưa ra bản kế hoạch 7 điểm, đề xuất những quan điểm cứng rắn về thương mại của Mỹ trong thời gian tới, đặc biệt với Trung Quốc, chưa phải là thông tin quá xấu. Theo New York Times, điều đáng lo lắng hơn với Trung Quốc là đội ngũ của bà Hillary Clinton khẳng định rằng cựu ngoại trưởng cũng ủng hộ một kế hoạch hành động tương tự trong vấn đề này.

Chủ nghĩa dân túy trong chính sách kinh tế và cả những vấn đề địa chính trị đã phủ bóng lên các kế hoạch về thương mại của hai ứng viên trong cuộc đua vào Nhà Trắng năm nay.

Để thu hút cử tri, cả ông Trump và bà Clinton đều cam kết sẽ hành động nhiều hơn để bảo vệ việc làm cho người Mỹ, trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế toàn cầu đang chậm lại. Và Trung Quốc, với kim ngạch thương mại khổng lồ, cùng ảnh hưởng ngày một lớn trên trường quốc tế đi đôi với một chính quyền ngày càng hành động quyết liệt, là mục tiêu cho các ứng viên nhắm tới.

Mùa bầu cử nào cũng vậy, các ứng viên chạy đua vào Nhà Trắng đều hứa hẹn sẽ nỗ lực nhiều hơn nhằm giúp đỡ người lao động Mỹ đang bị cạnh tranh từ nước ngoài. Dù vậy, sau khi nhậm chức, họ lại luôn theo đuổi những chính sách thương mại mang tính hòa hoãn hơn với Trung Quốc, khi xét tới những lợi ích chiến lược từ mối quan hệ nồng ấm hơn với Bắc Kinh.

Tuy nhiên, khi việc làm có thu nhập tốt bị mất đi do sự cạnh tranh toàn cầu đã trở thành điểm nóng về chính trị, cộng với quan ngại ngày một lớn trước thái độ quyết liệt hơn về mặt quân sự của Trung Quốc, có thể tổng thống Mỹ tiếp theo sẽ phải thực thi những gì mình cam kết. Nếu điều này xảy ra, các chính sách sẽ thực sự gây khó cho Trung Quốc cũng như các quốc gia châu Á khác lệ thuộc vào nền kinh tế lớn thứ hai thế giới này.

Hàng triệu nhân công Trung Quốc và khắp khu vực phụ thuộc vào thiện chí lâu dài từ Mỹ trong việc nhập khẩu hầu như mọi loại hàng hóa, từ quần áo cho tới điện thoại thông minh.

Tăng trưởng kinh tế nhanh chóng tại Trung Quốc và việc phát triển một thị trường tiêu dùng mạnh dường như đã giúp giảm sự lệ thuộc của nền kinh tế nước này vào hoạt động xuất khẩu sang Mỹ. Dù vậy, kinh tế Trung Quốc gần đây tăng trưởng chậm lại, khiến mọi doanh nghiệp nước này bị ảnh hưởng, từ các nhà xuất khẩu nhỏ tới các tập đoàn sản xuất thép lớn.

Tăng trưởng yếu đi cũng khiến Trung Quốc càng phải chú trọng hơn vào việc duy trì thặng dư thương mại lớn với Mỹ, bằng cách bán được nhiều sản phẩm hơn cho người tiêu dùng và doanh nghiệp Mỹ trong khi nhập khẩu ít hơn. Suốt nhiều năm, Trung Quốc luôn xuất khẩu cao gấp 4 lần lượng hàng hóa nước này nhập từ Mỹ, và điều này vẫn đang tiếp diễn.

"Nếu các chính sách thương mại của Mỹ trở nên cứng rắn hơn, xuất khẩu của Trung Quốc sẽ chịu tác động xấu", kinh tế gia Shen Jianguang, tại công ty Mizuho Securities Asia, nhận định.

Hiện cả hai ứng viên Hillary Clinton và Donald Trump đều đang nhắm trực tiếp vào cán cân thương mại giữa hai nước.

Họ muốn khắc họa Trung Quốc như một kẻ thao túng tiền tệ, định giá thấp đồng nhân dân tệ để hỗ trợ các nhà xuất khẩu nước mình giành ưu thế ở thị trường nước ngoài. Các ứng viên cũng muốn mở ra nhiều vụ kiện về thương mại chống lại Trung Quốc và áp đặt thêm các hàng rào thuế quan. Họ muốn điều tra xem Bắc Kinh đang trợ giá cho các doanh nghiệp ra sao và thậm chí xem xét lại cả những thỏa thuận thương mại lớn.

Tương lai TPP

Ông Trump muốn xóa bỏ Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP), một thỏa thuận tự do thương mại giữa Mỹ và một nhóm các quốc gia, chủ yếu tại châu Á. Chiến dịch tranh cử của bà Clinton thì có lập trường khác đi chút ít, khi nói rằng bà phản đối phương thức hiện tại của bản thỏa thuận.

Ngoài một số ngoại lệ, giới chức Trung Quốc đã cố gắng tránh xa việc bình luận về các ứng viên Mỹ. Ngay cả các học giả Trung Quốc cũng ngần ngại khi làm việc này, để tránh bị xem là vi phạm chính sách không can thiệp công khai vào công việc chính trị của các nước khác. Bởi vậy, nếu các chuyên gia nước này có nói gì, thì đó cũng chỉ là hy vọng những bàn thảo về việc Mỹ cứng rắn hơn trong chính sách thương mại sẽ không báo hiệu cho những thay đổi chính sách thực sự trong tương lai.

"Không có khác biệt lớn nào so với các chiến dịch tranh cử tổng thống trước, chỉ có thêm những nhấn mạnh, do tình hình thương mại thế giới kém khả quan", và triển vọng kinh tế toàn cầu u ám, He Weiwen, đồng giám đốc Trung tâm nghiên cứu Trung Quốc - Mỹ  - EU, tại Hiệp hội Thương mại Quốc tế Trung Quốc có trụ sở tại Bắc Kinh, nhận định.

Sự bất an với Trung Quốc và phần lớn châu Á là liệu các ứng viên có tiếp tục điệp khúc về thương mại đó một khi đắc cử. Lối tiếp cận mang tính đối đầu của ông Trump dường như cho thấy ông sẽ làm như những gì đã tuyên bố. Bà Clinton thì ít có khả năng sẽ thay đổi chính sách thương mại, khi bà tuyên bố ủng hộ các nỗ lực tự do thương mại của Tổng thống Obama trong nhiệm kỳ đầu, thời điểm bà còn là ngoại trưởng.

Các cựu tổng thống Bill Clinton và George W. Bush, cùng Tổng thống Obama ít nhất ban đầu đều cố gắng giúp Trung Quốc tham gia nhiều hơn vào nền kinh tế thế giới. Họ từng hy vọng rằng sự tham gia lớn hơn vào hoạt động thương mại cùng các mối quan hệ tài chính sẽ khiến Trung Quốc có quan hệ ngoại giao chặt chẽ hơn với phương Tây.

Chiến lược này đã phát huy hiệu quả trong một thời gian. Nhưng trong vòng ba năm trở lại đây, Trung Quốc dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình đã dịch chuyển theo hướng ngược lại.

Nước này đã tăng cường củng cố năng lực quân sự về mọi mặt, xây dựng các đảo nhân tạo cùng các đường băng có thể dùng cho mục đích quân sự trên Biển Đông. Bắc Kinh cũng có tranh chấp với Tokyo ở biển Hoa Đông. Cùng lúc đó, sự kết hợp giữa hoạt động kiểm duyệt nghiêm ngặt và hoạt động tuyên truyền toàn diện, đã thổi bùng tư tưởng dân tộc chủ nghĩa, vốn đã mạnh mẽ ở nước này.

Các vấn đề địa chính trị này đã khiến các nhà hoạch định chính sách Mỹ đứng trước hai lựa chọn, mà cả hai đều không dễ dàng. Nếu tăng cường thương mại với Trung Quốc và đẩy mạnh đầu tư của các tập đoàn đa quốc gia phương Tây vào nước này, kinh tế Trung Quốc sẽ mạnh lên. Điều này có thể khiến Bắc Kinh càng thêm tham vọng trong vấn đề chủ quyền lãnh thổ và chính sách quân sự.

Trái lại, nếu không khuyến khích thương mại và đầu tư vào Trung Quốc có thể khiến Bắc Kinh tăng trưởng kinh tế và sức mạnh quân sự chậm lại, nhưng đồng thời cũng có thể làm gia tăng tâm lý chống phương Tây, và tiếp sức cho những kêu gọi trong dư luận Trung Quốc về một chính sách đối ngoại quyết liệt hơn.

Nếu ý tưởng của các ứng viên thực sự trở thành chính sách sau này, Trung Quốc gần như chắc chắn sẽ trả đũa. Hàng hóa xuất khẩu của Mỹ, dù ít hơn nhiều so với lượng hàng hóa Trung Quốc xuất sang Mỹ, có khả năng trở thành mục tiêu.

Nạn nhân trực tiếp và rõ nhất của những chính sách thương mại cứng rắn hơn có thể là những nỗ lực của chính quyền Tổng thống Obama trong việc củng cố quan hệ với các quốc gia như Nhật Bản và Singapore. Trọng tâm kinh tế của chiến lược xoay trục sang châu Á của chính quyền Obama là TPP. 

Ông Trump hôm 28/6 chỉ trích TPP, cho rằng nó khiến công nhân Mỹ phải cạnh tranh với lao động giá rẻ ở nước khác. Bà Clinton, sau khi ủng hộ các vòng đàm phán đầu tiên, giờ quay sang phản đối thỏa thuận này khi cho rằng nó chưa đi đủ xa để giải quyết các vấn đề như thao túng tiền tệ.

Thế nhưng, việc hủy bỏ TPP sẽ còn tạo ra những vấn đề nghiêm trọng hơn, khi đẩy các đồng minh của Mỹ trong khu vực vào vòng tay Trung Quốc, trong khi cản trở các công ty Mỹ phát triển tại các thị trường mới nổi ở châu Á.

"Nếu người Mỹ giết chết TPP, thì Trung Quốc sẽ trở thành trung tâm thu hút kinh tế", ông Kishore Mahbubani, lãnh đạo trường Chính sách công Lý Quang Diệu, Singapore cảnh báo.

Phát hiện hơn 50 mộ tập thể tại nơi IS từng kiểm soát ở Iraq

Phái viên Liên Hợp Quốc cho biết có hơn 50 ngôi mộ tập thể trong phần lãnh thổ từng bị Nhà nước Hồi giáo kiểm soát ở Iraq.

Nhân viên pháp y khai quật mộ tập thể ở sân vận động bóng đá tại thành phố Ramadi. Ảnh: Mirror.

"Hơn 50 ngôi mộ tập thể được phát hiện tại một số khu vực ở Iraq", AFPdẫn lời phái viên Liên Hợp Quốc Jan Kubis phát biểu trước Hội đồng Bảo an hôm qua. Những bằng chứng "tội ác kinh tởm" này nằm ở phần lãnh thổ giành lại từ phiến quân Nhà nước Hồi giáo (IS).

Theo ông Kubis, Iraq ngày 19/4 phát hiện ba ngôi mộ chứa đến 40 thi thể nằm trong một sân bóng đá ở thành phố Ramadi. Các lực lượng Iraq chiếm tòa nhà chính quyền Ramadi từ IS từ cuối năm 2015 và tuyên bố giải phóng hoàn toàn thành phố hồi tháng 2.

Ông Kubis cho biết khủng hoảng nhân đạo ở Iraq đang tồi tệ hơn với gần một phần ba dân số Iraq, hơn 10 triệu người, cần trợ giúp khẩn cấp, tăng gấp đôi so với năm ngoái. Ông dự đoán sẽ có thêm hai triệu người mất nhà ở tính đến cuối năm 2016 do chiến dịch quân sự nhằm đẩy lùi IS.

Các lực lượng Iraq và người Kurd mở đợt phản công ở tỉnh Nineveh, nơi IS đang kiểm soát thành phố thủ phủ Mosul, từ tháng 3. Nhóm phiến quân chiếm Mosul từ tháng 6/2014.

Kubis còn kêu gọi giới lãnh đạo Iraq giải quyết những khác biệt dẫn tới biểu tình ở thủ đô Baghdad, nói bất ổn sẽ chỉ giúp IS bám trụ lại. "Chúng là những kẻ hưởng lợi từ bất ổn chính trị và thiếu cải cách", ông cho biết.

Đại gia Trung Quốc bao trọn gói 2.500 nhân viên đi du lịch

Tỷ phú Lý Kim Nguyên thuê 20 máy bay và 4 tàu cao tốc, cũng như đặt 1.500 phòng khách sạn đưa hàng nghìn nhân viên của mình đi Tây Ban Nha du lịch.

Ông Lý Kim Nguyên trong chuyến thăm pháp với hơn 6.000 nhân viên năm ngoái. Ảnh: AP

Theo Telegraph, nhân viên của ông Lý sẽ được đi Madrid và Barcelona, đồng thời xem đấu bò tót và thưởng thức điệu nhảy flamenco truyền thống của Tây Ban Nha. Chi phí trọn gói cho chuyến đi khoảng 8 triệu USD.

Đây không phải kỳ nghỉ tập thể lớn nhất mà tỷ phú giàu thứ 33 Trung Quốc này tặng nhân viên. Năm ngoái, ông Lý đã tổ chức cho hơn 6.400 nhân viên đi Pháp du lịch, với 140 khách sạn đặt tại Paris, hơn 4.700 phòng nghỉ tại Cannes và Monaco.

Tuy nhiên, đó chưa phải là chuyến đi nghỉ mát lớn nhất mà các ông chủ Trung Quốc dành tặng nhân viên. Chuyến đi Thái Lan do công ty Infinitus tổ chức cho 12.700 nhân viên mới là kỳ nghỉ tập thể lớn nhất Trung Quốc. 

Những kỳ nghỉ tập thể cỡ lớn chứng minh sức mạnh ngày càng tăng của nền kinh tế Trung Quốc, mặc dù có những dấu hiệu cho thấy nó đang chậm lại. 

Lý Kim Nguyên sinh năm 1958, người tỉnh Hà Bắc. Ông là người sáng lập kiêm chủ tịch tập đoàn thực phẩm và dược phẩm Thiên Sư (Tiens Group). 

Thông tin trên website của Thiên Sư cho hay ông Lý sáng lập công ty năm 1995 và mở rộng kinh doanh trong lĩnh vực công nghệ sinh học, thương mại điện tử, khách sạn, du lịch cùng nhiều mảng khác. Ông này từng nằm trong danh sách các tỷ phú của thế giới năm 2011 do tạp chí Forbes bình chọn.

Donald Trump cảnh báo bạo loạn nếu ông không được đảng đề cử

Tỷ phú Donald Trump hôm qua cảnh báo tình trạng bạo loạn sẽ nổ ra nếu ông không thể trở thành người đại diện đảng Cộng hòa tham gia cuộc đua vào Nhà Trắng dù giành chiến thắng trong hầu hết các cuộc bỏ phiếu sơ bộ.

Ứng viên tổng thống Mỹ đảng Cộng hòa Donald Trump. Ảnh: CNN

"Tôi nghĩ những cuộc bạo loạn sẽ bùng phát", ông Trump nói trong một cuộc phỏng vấn với kênh CNN. "Tôi đang đại diện cho hàng triệu con người".

Trump cho biết khả năng ông không thể trở thành ứng viên được đảng bầu để tranh cử tổng thống vẫn có thể xảy ra nếu ông chỉ giành được dưới 50% số đại biểu cần thiết do ảnh hưởng từ các điều luật cho phép đại biểu thay đổi lựa chọn sau phiên bỏ phiếu kín sơ bộ.

Thực tế, một trong những người ủng hộ ông Trump đã tuyên bố nước Mỹ sẽ phải chứng kiến các cuộc bạo động nếu vị tỷ phú này không được đề cử tại đại hội đảng toàn quốc diễn ra vào giữa tháng 7 ở Cleveland, bang Ohio.

Điều đó đồng nghĩa với việc "đảng Cộng hòa của chúng ta đang trở nên mục nát và quyết định phớt lờ tiếng nói của thành viên cũng như bỏ qua các quy chuẩn", Scottie Neil Hughes, người ủng hộ ông Trump, nói.

"Bạo động ở đây không mang ý nghĩa tiêu cực như những gì chúng ta từng thấy trong quá khứ. Rất nhiều người hiện cảm thấy không hài lòng. Tôi không nghĩ họ sẽ ngồi yên chờ đợi. Họ cũng sẽ không dùng tới bạo lực. Tuy nhiên, họ sẽ hành động để đảm bảo rằng tiếng nói của mình được nghe thấy và người ta không thể phớt lờ họ".

Ông Trump hôm 15/3 giành chiến thắng trong cuộc bầu cử sơ bộ tại 4 bang là Missouri, Bắc Carolina, Illinois và Florida. Ông chỉ chịu thất bại trước đối thủ cùng đảng John Kasich tại bang Ohio, quê hương ông Kasich.

Tay súng IS đào tẩu - mỏ vàng của tình báo Mỹ

Chiến binh người Mỹ đầu tiên của IS ra đầu hàng có thể là nguồn thông tin lớn để tình báo Mỹ nắm rõ cơ cấu tổ chức và cách vận hành của phiến quân IS.

Phiến quân IS gốc Mỹ Mohamed Jamal Khweis bị dân quân người Kurd bắt giữ. Ảnh: NBCNews

Ngày 16/3, các quan chức chống khủng bố Mỹ xác nhận với NBC Newsrằng giới tình báo nước này đang rất mong chờ được thẩm vấn một phiến quân Nhà nước Hồi giáo (IS) gốc Mỹ vừa bị bắt giữ ở Iraq hôm thứ hai, và coi đây như một "kho báu tình báo" về cách thức vận hành thực sự của nhóm phiến quân này.

"Anh ta có thể là một mỏ vàng tình báo thực sự", Seamus Hughes, cựu quan chức Trung tâm Chống khủng bố Quốc gia Mỹ, cho hay. Hughes mô tả tay súng Mohamed Jamal Khweis vừa bị dân quân người Kurd bắt giữ ở miền bắc Iraq là "công dân Mỹ đầu tiên gia nhập IS buông súng đầu hàng trên chiến trường".

"Anh ta có thể mở ra một cánh cửa hướng vào cấu trúc chỉ huy của IS", ông Hughes, người hiện là phó giám đốc Chương trình về Chủ nghĩa Cực đoan tại Đại học George Washington, nói. "Ai là người mà anh ta báo cáo trực tiếp? Những hành động hàng ngày của anh ta như thế nào? Và điều quan trọng nhất, anh ta đã đến đó bằng cách nào?"

Các quan chức tình báo Mỹ cho rằng Khweis có thể cung cấp cho họ những thông tin trọng yếu về cách thức các tay súng phương Tây kết nối được với phiến quân IS bất chấp những nỗ lực lớn thu được nhiều kết quả gần đây của nhà chức trách Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ và nhiều nước khác nhằm bịt mọi ngả đường biên giới hướng vào Syria và Iraq.

Họ cũng hy vọng rằng Khweis có thể trả lời một câu hỏi quan trọng không kém: Các tay súng phương Tây, đặc biệt là người Mỹ, thực hiện nhiệm vụ gì cho IS khi tới Trung Đông gia nhập tổ chức này.

Hồi tuần trước, những tài liệu mật do truyền thông phương Tây đăng tải cho thấy khi tới Iraq và Sirya gia nhập IS, các tay súng phương Tây được hỏi về mong muốn thực hiện nhiệm vụ gì cho tổ chức, trở thành chiến binh cầm súng hay là những kẻ đánh bom tự sát. Những tài liệu này liệt kê danh tính của 22.000 tay súng đang chiến đấu cho IS, trong đó có nhiều người Mỹ.

Khweis, thanh niên 26 tuổi đến từ thành phố Alexandria, bang Virginia, Mỹ, đã bị dân quân người Kurd (Peshmerga) bắt giữ ở gần Sinjar khi anh ta tìm cách trốn ra khỏi sào huyệt Mosul của IS ở Iraq và tiến vào khu vực tự trị của người Kurd.

Hôm thứ tư, Hội đồng An ninh Người Kurd cho biết Khweis đã đi từ Thổ Nhĩ Kỳ tới Syria vào tháng 12/2015 cùng với một phụ nữ trẻ người Iraq. "Anh ta đến Iraq vào cuối tháng một, và khai rằng tìm cách trốn chạy sau đó để về nhà", hội đồng này cho hay. "Trong hành trình từ Mỹ đến Thổ Nhĩ Kỳ, anh ta đã dừng chân ở nhiều nước châu Âu".

Nhà chức trách người Kurd tuyên bố đang đàm phán với chính quyền Mỹ về cách thức bàn giao Khweis. Trong lúc chờ đợi, anh ta vẫn bị giam giữ ở lãnh thổ của người Kurd và bị "nhà chức trách an ninh có liên quan" thẩm vấn.

Hiện vẫn chưa rõ những nhà chức trách có liên quan này có bao gồm nhân viên tình báo và quan chức hành pháp của Mỹ hay không. Bộ Tư pháp Mỹ không đưa ra bình luận về khả năng truy tố Khweis, dù cơ quan này đã truy tố ít nhất 4 công dân Mỹ bị cáo buộc gia nhập IS ở nước ngoài.

Bằng lái xe của Khweis do bang Virginia cấp. Ảnh: NBCNews

Alex Kassirer, chuyên gia phân tích chống khủng bố tại công ty tư vấn tình báo Flashpoint, cho biết Khweis hiện chưa có mối liên quan nào với các trang web, phòng chat jihad hay bất cứ mạng xã hội nào có liên quan đến IS. Tuy nhiên, bà này cảnh báo Khweis có thể hoạt động bằng tên giả hoặc các mật danh jihad được tổ chức đặt cho.

Đầu mối quý giá

Nhà chức trách Mỹ xác nhận khoảng 24 công dân nước này đã tới Syria để gia nhập IS, và các quan chức nghi ngờ con số này trong thực tế có thể cao hơn nhiều. Ít nhất 8 người Mỹ chiến đấu cho IS đã bị tiêu diệt trong các cuộc không kích trên chiến trường Syria.

Các cơ quan an ninh và tình báo Mỹ đã đầu tư nhiều công sức, tiền của để theo dõi, giám sát những đối tượng có khả năng vượt biên đầu quân cho IS, cũng như những tay súng từng chiến đấu cho phiến quân rồi trở về nước Mỹ. Nỗ lực này đã thu được những thành công nhất định, và đến nay nước Mỹ vẫn an toàn trước mối đe dọa IS, dù phiến quân đã tổ chức những vụ khủng bố kinh hoàng ở châu Âu, đặc biệt là ở Pháp.

Mặc dù vậy, giới quan sát cho rằng Mỹ vẫn chưa có những công cụ hiệu quả để có thể nắm được những thông tin tình báo cần thiết về hoạt động của phiến quân IS tại Iraq. Kể từ khi Mỹ rút quân khỏi Iraq năm 2012, các mạng lưới tình báo mặt đất tại quốc gia này mà Mỹ đã dày công xây dựng cũng bị tê liệt. Không còn tai mắt trên thực địa, Mỹ buộc phải dựa vào các phương tiện trinh sát như máy bay không người lái, vệ tinh để thu thập thông tin tình báo về nhóm phiến quân.

Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích chỉ ra rằng IS được tổ chức theo một hệ thống rất chặt chẽ, các tay súng cũng được huấn luyện về khả năng bảo mật thông tin và che giấu hành tung, khiến hoạt động thu thập thông tin tình báo bằng phương tiện hiện đại của Mỹ không phát huy hiệu quả. Nhiều cuộc đột kích do đặc nhiệm Mỹ thực hiện nhắm vào các mục tiêu trong lãnh thổ do IS kiểm soát đã không đạt được mục đích của mình vì thông tin tình báo thu được không sát với thực tế.

Việc thiếu các "nguồn tin sống" trên chiến trường cũng khiến tình báo Mỹ hầu như "mù tịt" về cách thức tuyển mộ, huấn luyện, giao nhiệm vụ cho các chiến binh nước ngoài của IS. Bởi vậy, Khweis sẽ là một nguồn thông tin rất quý báu mà tình báo Mỹ có thể khai thác triệt để nhằm nắm được những thông tin cụ thể nhất về hệ thống chỉ huy, cơ chế vận hành của phiến quân.

"Cách Khweis luồn lách qua được hệ thống giám sát chống IS của chính quyền và vai trò của những kẻ tiếp tay, giúp đỡ anh ta là vấn đề rất được quan tâm", Hughes nói. "Nhà chức trách Mỹ và các nước có liên quan đã làm rất tốt trong việc phong tỏa biên giới Iraq và Syria, bởi vậy Khweis và những kẻ tuyển mộ phải rất sáng tạo, linh hoạt mới có thể xâm nhập được vùng đất này, và chắc hẳn anh ta phải quen biết một ai đó. Anh ta không thể chỉ đơn giản xuất hiện và gặp gỡ những kẻ tuyển mộ".

Dân quân người Kurd chiến đấu chống lại phiến quân IS. Ảnh: AFP

Chuyên gia này tin rằng Khweis có thể làm sáng tỏ cách thức phiến quân IS khai thác, sử dụng các chiến binh người Mỹ, và có thể là những kẻ được giao nhiệm vụ âm thầm trở về nước, chờ cơ hội để thực hiện các vụ tấn công khủng bố tại quê nhà. Một số tài liệu thu được trước đây cho thấy các tay súng người Mỹ thường được IS giao thực hiện những nhiệm vụ cấp thấp, trong khi những kẻ gốc Anh đảm đương các vị trí mang tính chiến lược hơn.

"Liệu anh ta có được bố trí chiến đấu cùng các tay súng nước ngoài khác không. IS phải chăng chỉ đẩy họ ra tiền tuyến hay sử dụng cho mục đích khác. Họ có vai trò quan trọng đặc biệt với những chiến binh tiềm năng người Mỹ khác không, rất nhiều câu hỏi cần được giải đáp, và Khweis sẽ là một đầu mối quan trọng", Hughes nhấn mạnh.

Chiến đấu cơ Ấn Độ bắn 97 phát đạn vào bóng bay từ Pakistan

Su-30 của Ấn Độ bắn rơi quả bóng bay có chữ "Chúc mừng Sinh nhật" từ Pakistan bay sang vì nghi nó có thể mang chất nổ.

Vật liệu thu được tại hiện trường. Ảnh: thehansindia

"Radar của chúng tôi phát hiện một vật thể bay bắt sáng đi vào không phận. Một chiến đấu cơ nhanh chóng được triển khai, chặn và bắn rơi nó", Indian Express dẫn lời Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Manohar Parrikar hôm qua nói.

"Pakistan sẽ được đề nghị tránh những sự cố này trong tương lai. Dường như Pakistan đang kiểm tra phản ứng của chúng tôi", Parrikar cho hay.  Không có người bị thương hay thiệt hại về vật chất trong vụ việc.

Trong thông cáo phát hôm qua, Không quân Ấn Độ cho biết: "Do báo động an ninh cao, quả bóng với đường kính khoảng 3 m bị bắn do nó có thể mang theo đầu đạn. Tuy nhiên, theo phân tích mảnh vỡ, giới chức xác định không có đầu đạn nguy hiểm".

Các nguồn tin của không quân cho hay quả bóng có chữ "Happy Birthday" (Chúc mừng Sinh nhật) viết bên trên, bay ở độ cao 8.000 m. Máy bay nã 97 phát đạn từ nòng pháo 30 mm, bắn rơi bóng. Các nguồn tin cho biết chiến dịch kéo dài khoảng 15 phút.

"Các căn cứ được đặt trong tình trạng báo động cao cho ngày Cộng hòa. Nếu không, phản ứng có thể sẽ khác. Tuy nhiên, tiêu chuẩn quy trình hoạt động vẫn được tuân thủ", một quan chức không quân nói thêm. 

Truyền thông Ấn Độ ban đầu đưa tin chiến đấu cơ nước này hôm 26/1 vô tình thả nhầm 5 quả bom xuống làng Gugdi, huyện Barmer, bang Rajasthan. Tiếng nổ được nghe thấy trong phạm vi rộng. Tuy nhiên, không quân sau đó cho biết họ không thả bất cứ vật gì xuống đất.  

Vị trí huyện Barmer, Ấn Độ. Đồ họa: Googlemaps.

Mỹ mất 10 triệu USD trong vụ trao đổi tù nhân với Iran

Washington từ bỏ tuyên bố đòi lại khoản tiền 10 triệu USD từ một kỹ sư sinh tại Iran để giúp thả 5 người Mỹ bị nước Cộng hòa Hồi giáo giam. 

Nader Modanlo tại căn hộ ở Bethesda, được Mỹ thả hôm 16/1. Ảnh:NewYorkTimes

Nader Modanlo là một trong 7 người được ân xá hoặc giảm hình phạt để đổi lấy sự tự do của 5 công dân Mỹ bị Iran giữ. Modanlo sinh ở miền bắc Iran nhưng đến Mỹ lập nghiệp và trở thành công dân Mỹ. Ông từng lãnh đạo một công ty kinh doanh vũ trụ, được định giá 500 triệu USD. Sau khi công ty bị phá sản vào năm 2001, ông bị một đối tác kiện đã bán công nghệ tên lửa cho Iran, vi phạm luật của Mỹ. 

Tòa án ở bang Maryland xác định Modanlo đã nhận 10 triệu USD từ Iran để giúp phóng vệ tinh đầu tiên của nước Cộng hòa Hồi giáo năm 2005. Modanlo tuyên bố ông vay khoản tiền từ một công ty Thụy Sĩ. 

Theo Reuters, Modanlo, người có mối quan hệ rộng với chính quyền Iran, ban đầu từ chối việc được thả tự do và cho biết ông muốn đệ đơn kháng án tại tòa hơn. Lời từ chối này khiến Mỹ phải từ bỏ việc đòi khoản tiền 10 triệu USD để thỏa thuận trao đổi tù nhân trở nên thuyết phục hơn. 

Wall Street Journal đầu tuần này đưa tin ngay khi Iran thả các tù nhân Mỹ là Jason Rezaian, Amir Hekmati, Saeed Abedini và hai người khác, Mỹ trả một khoản 1,7 tỷ USD cho Iran. Dù Nhà Trắng nhấn mạnh khoản tiền nhằm trả nợ Iran, thời điểm diễn ra sự kiện làm dấy lên quan ngại đây là khoản tiền chuộc.